CIDR nedir?
CIDR (Classless Inter-Domain Routing), bir IP adresinin kaç bitinin ağ, kaç bitinin host olduğunu slash notasyonuyla söyler. 192.168.1.0/24 demek ilk 24 bit ağ, kalan 8 bit host demektir: 256 adres, klasik hesapta 254 kullanılabilir host (ağ ve broadcast düşülür).
Bu sayfa IPv4 ve IPv6 için ağ adresi, broadcast (yalnız IPv4), wildcard mask, kullanılabilir aralık, ikili maske, tam sayı/hex kimlik ve PTR bölgesini (in-addr.arpa / ip6.arpa) üretir. VLAN planı, DHCP kapsamı ve ACL satırı yazarken bu değerler gerekir.
Örnekler
- IPv4
192.168.1.0/24256 adres, 254 host (klasik).- IPv6 LAN
/64SLAAC için neredeyse zorunlu.
Ağ, broadcast ve wildcard
Ağ adresi, host bitleri sıfırlanmış adrestir; o subnet’in kimliğidir. Broadcast, host bitleri bir yapılmış adrestir; IPv4’te “herkese bu ağda” anlamına gelir. Kullanılabilir hostlar bu ikisinin arasında kalır.
Wildcard mask, subnet mask’in bit tersidir (255.255.255.0 → 0.0.0.255). Cisco ACL ve OSPF network cümlelerinde netmask değil wildcard yazılır. Binary subnet mask, hangi bitlerin kilitli olduğunu görsel olarak gösterir.
Sınıflı adresleme ve VLSM
Eski sınıflı modelde A /8, B /16, C /24 idi. İlk oktet sınıfı belirler (1–127 A, 128–191 B, 192–223 C); multicast D, 240+ E’dir. CIDR bu varsayılanları kırar: bir “C sınıfı” adresi /27 ile 30 hostluk VLAN’a bölebilirsiniz (VLSM).
Formdaki A/B/C süzgeci yalnızca subnet listesini o sınıfın varsayılanından daha uzun öneklere indirger. Hesap hâlâ CIDR’dir; sınıf bilgisi sonuçta IP’nin ilk oktetinden okunur.
/31, /32 ve özel IPv4 aralıkları
/32 tek hosttur (loopback adresi, BGP peer). /31 (RFC 3021) noktadan noktaya linkte 2 adres verir; ağ/broadcast ayrımı uygulanmaz. /30 eski p2p alışkanlığıdır (2 kullanılabilir + ağ + broadcast).
10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12 ve 192.168.0.0/16 RFC 1918 özeldir; internette duyurulmaz. 100.64.0.0/10 CGNAT (RFC 6598), 169.254.0.0/16 link-local, 127.0.0.0/8 loopback, 192.0.2.0/24 ve kardeş TEST-NET blokları belgelendirme içindir. IPv4-mapped (::ffff:a.b.c.d) ve 6to4 (2002:xxxx:xxxx::/48) geçiş biçimleridir; yeni tasarımda 6to4 önerilmez.
IPv6 önekleri
IPv6’da broadcast yoktur; multicast ve anycast vardır. LAN’larda SLAAC için /64 neredeyse zorunludur. Operatörler siteye genelde /48 (veya /56) verir; içerde her VLAN /64 alır. Nokta-nokta için /127 (RFC 6164) kullanılır; /128 tek adresdir.
fc00::/7 unique local (ULA, özel IPv6), fe80::/10 link-local, 2001:db8::/32 belgelendirme, ff00::/8 multicast, 2000::/3 global unicast’tir. Adres 2^(128−önek) tanedir; /64 bile 18 katrilyon üstü host barındırır — “kullanılabilir eksi 2” kuralı IPv4’e özgüdür.